O przedszkolu‎ > ‎

POLITYKA OCHRONY DZIECI

POLITYKA OCHRONY DZIECI
w przedszkolach prowadzonych przez
Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety 
Prowincja Toruńska

WSTĘP
Niniejszy dokument określa najważniejsze zasady oraz sposoby postępowania pracowników Przedszkola Sióstr Elżbietanek wobec dzieci dla zapewnienia im bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego. 
Kościół jako wspólnota wiernych troszczy się o zbawienie każdego człowieka i dobro wspólne społeczności, wśród której realizuje swoją misję.  Ze względu na Chrystusa jest wrażliwy na wszystko, co służy prawdziwemu dobru człowieka i nie jest obojętny na to, co mu zagraża (por. Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis, nr 13). 
Naczelną zasadą wszystkich  działań podejmowanych przez pracowników przedszkola jest pomagać ludziom, którym służą, by w swoim codziennym życiu znaleźli Boga. Podstawową zasadą tej posługi jest poszanowanie godności każdej osoby na wzór Chrystusa Pana. Szczególnym wymogiem tej zasady jest uznanie i respektowanie prawa wszystkich dzieci do tego, by były otoczone troską i szacunkiem oraz  wzrastały  w  środowisku  bezpiecznym,  wolnym  od  wykorzystania,  manipulacji  i  przemocy.  
Każde  dziecko,  przyjęte  jako dar od Boga, jest podmiotem prawa zakorzenionego głęboko w nauczaniu Jezusa.  Przedszkole zobowiązuje się aby każdy pracownik  dbał o rozwój duchowy, fizyczny i emocjonalny dzieci i tym samym wyklucza, aby ktokolwiek w jakikolwiek sposób naruszał fizyczną lub  psychiczną  integralność dzieci.  
Przedszkole zobowiązuje do zaangażowania na rzecz przejrzystości w wyjaśnianiu wszelkich podejrzeń o niewłaściwe zachowania oraz do zapewnienia, że osoby winne naruszeń praw dzieci, niezależnie od pełnionej funkcji lub urzędu, zostaną pociągnięte do odpowiedzialności zgodnie z obowiązującymi normami ustanowionymi przez kompetentną władzę kościelną przy poszanowaniu prawa obowiązującego w Polsce. 
W naszym przedszkolu dzieci, rodzice i pracownicy rozwijają oraz doskonalą własne zdolności w atmosferze rodzinnej tj. przyjaźni, życzliwości, miłości i zdrowej, rozsądnej ambicji, by każdy stawał się człowiekiem na wzór Jezusa, Maryi, św. Józefa, św. Elżbiety i naszych Matek Założycielek i w ten sposób oddawał cześć swojemu Bogu i Stwórcy.

CZĘŚĆ I
NORMY OGÓLNE
Rozdział I
Słownik terminów
1. Dziecko – osoba wykazana na liście wychowanków przedszkola, po dopełnieniu wszelkich niezbędnych formalności przez rodziców.
2. Rodzic – należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem (Ustawa Prawo Oświatowe art. 4, pkt. 19).
3. Pracownik przedszkola – osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowę cywilnoprawną.
4. Praktykant - osoba odbywająca w przedszkolu praktykę zawodową.
5. Wolontariusz - osoba, która dobrowolnie i bez wynagrodzenia podejmuje działania na rzecz przedszkola.
6. Osoba z zewnątrz - pracownik firmy i instytucji współpracujących z przedszkolem.
7. Polityka ochrony dzieci - dokument regulujący kwestie ochrony dzieci przed krzywdzeniem mogący mieć zastosowanie podczas realizacji zadań przedszkola i poza nim.
8. Osoba odpowiedzialna za politykę ochrony dzieci -  dyrektor przedszkola sprawujący nadzór  nad realizacją polityki ochrony dzieci
9. Krzywdzenie dziecka – każde zamierzone lub niezamierzone działanie oraz zaniechanie działań ze strony pracownika lub rodzica, które ujemnie wpływa na rozwój fizyczny lub psychiczny dziecka. Wyróżniamy cztery wymiary tego zjawiska:
a/ przemoc fizyczna – wszelkiego rodzaju działanie wobec dziecka które powoduje urazy na jego ciele np. bicie, szarpanie, popychanie itp.,
b/ przemoc emocjonalna – naruszenie godności osobistej ukierunkowane na wyrządzenie szkody psychicznej poprzez: warunkowanie miłości, poniżanie, szydzenie, emocjonalne odrzucenie, zastraszanie, nieposzanowanie potrzeb, stygmatyzowanie itp. Ma na celu pozbawienie ofiary zaufania do siebie i swoich kompetencji.
c/ przemoc seksualna – aktywność seksualna z udziałem dziecka podjęta przez dorosłego lub małoletniego. Wykorzystanie seksualne obejmuje, zarówno zachowania z kontaktem fizycznym, jak i zachowania bez kontaktu fizycznego. 
d/ zaniedbanie – brak zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka zarówno fizycznych (np. właściwe odżywianie, ochrona zdrowia, edukacja) jak i psychicznych (np. poczucie bezpieczeństwa, doświadczenie miłości, troski itp.)
10. Zespół interwencyjny – zespól powołany przez dyrektora przedszkola w przypadkach podejrzenia krzywdzenia dziecka składający się        z dyrektora, psychologa, wychowawcy oddziału, którego dotyczy dany problem oraz innych pracowników mających wiedzę o dziecku lub jego krzywdzeniu. 
11. Dane osobowe dziecka – to informacje umożliwiająca identyfikację dziecka.
12. Wyznaczony pracownik – jest to osoba wyznaczona przez dyrektora przedszkola odpowiedzialna za monitorowanie realizacji polityki ochrony dzieci.

Rozdział II 
Zasady postępowania w pracy z dziećmi
1. Każde działanie wychowawcze musi mieć na uwadze dobro fizyczne, psychiczne oraz duchowe dzieci.
2. Wychowanie dzieci dokonuje się z poszanowaniem woli rodziców z uwzględnieniem katolickiego charakteru przedszkola.
3. Wszyscy pracownicy przedszkola oraz praktykanci i wolontariusze zobowiązani są  do traktowania dzieci z należytym szacunkiem i zachowania ich praw. Oznacza to w szczególności poszanowania fizycznej nietykalności dziecka, spokojne i pełne szacunku zwracanie się do dzieci, sprawiedliwe ich traktowanie oraz współpraca zapewnieniu warunków do nauki, zabawy i odpoczynku stosownie do możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci.
4. Nauczyciele dbają o prawidłowe relacje między dziećmi tj. m.in. traktowanie siebie nawzajem z szacunkiem, właściwe rozwiązywanie konfliktów, komunikowanie własnych potrzeb i uczuć, a także respektowanie potrzeb i uczuć kolegów poprzez odpowiedni przykład postępowania, codzienne przypominanie dzieciom o właściwych zachowaniach oraz przeprowadzanie zajęć edukacyjnych i zabaw kształtujących rozwój społeczny i moralny dzieci.
5. Pracownicy przedszkola z szacunkiem odnoszą się do rodziców, a problemy i konflikty starają się rozwiązywać z poszanowaniem praw wszystkich osób w nie zaangażowanych. W razie trudności w relacjach z rodzicami pracownicy zwracają się bezpośrednio do dyrektora przedszkola lub pracownika przez niego wyznaczonego.

Rozdział II
Szczegółowe zasady postępowania w pracy z dziećmi

A/ Zasady bezpiecznych relacji personel przedszkola – dziecko
1. Nie dopuszcza się przemocy fizycznej wobec dzieci - stosowania kar cielesnych: bicia, szarpania, popychania, policzkowania i innych aktów przemocy fizycznej. Stosowania tego typu kar nie mogą usprawiedliwiać nawet nadzwyczajne okoliczności. Są one zakazane prawem.
2. Zabrania się stosowania przemocy psychicznej w tym: zastraszania, grożenia, wyzywania, poniżania, wyśmiewania, etykietowania, wywoływanie poczucia winy, zabraniania kontaktów z innymi osobami (dziećmi i dorosłymi) oraz prezentowania treści zawierających sceny przemocy, a także  innych czynów wskazujących na przemoc psychiczną.
3. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy seksualnej.  Niedozwolone są: dotykanie  okolic intymnych, pocałunki i pieszczoty o charakterze seksualnym oraz wszelkie inne zachowania – nawet w formie zabawy, które w naszej kulturze stanowią przekraczanie granic intymności. Zabronione jest prezentowanie dzieciom jakichkolwiek treści pornograficznych  w jakikolwiek sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia.     W obecności dzieci nie wolno opowiadać żartów o podtekście seksualnym. W przypadku podjęcia rozmów nt. płciowości należy wykazać się delikatnością i używać środków, metod oraz języka adekwatnego do wieku i rozwoju dzieci. Nie wolno wyręczać dzieci w czynnościach natury osobistej (toaleta, mycie się, przebieranie) o ile dziecko jest w stanie wykonać te czynności samodzielnie. Nie wolno w czasie wykonywania czynności higienicznych u dziecka koncentrować się i wyśmiewać wygląd cech żeńskich i męskich. Nietykalność cielesna i prawo do intymności dzieci muszą być szanowane.
4. Zabrania się innych zachowań niedozwolonych w tym: zabierania i niszczenia rzeczy osobistych dzieci, pozostawiania dzieci bez opieki oraz nienależytej uwagi kierowanej na dzieci i braku gotowości do natychmiastowej interwencji podczas zabaw w przedszkolu, na placu zabaw, podczas wycieczek, spacerów itp.

B/ Zasady troski o dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi lub niepełnosprawnością
1. Dzieci niepełnosprawne oraz ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi wymagają zwykle więcej troski od pozostałych. W takich przypadkach pracownicy przedszkola muszą wykazać się szczególną wrażliwością.
2. Jeżeli zachodzi potrzeba pomocy dziecku niepełnosprawnemu w czynnościach osobistych pracownicy winni mu udzielić pomocy z pełnym zrozumieniem problemu, z należytym szacunkiem i dyskrecją. Pracownicy nie mogą wyręczać dziecka niepełnosprawnego w czynnościach osobistych, które jest w stanie wykonać samodzielnie.

C/ Zasady ochrony danych osobowych dziecka
1. Pracownik przedszkola ma obowiązek chronienia danych osobowych dziecka, które przetwarza zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.
2. Dane osobowe dziecka są udostępniane instytucjom upoważnionym (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, Sąd Rodzinny, Policja) na ich pisemny wniosek. 
3. Upoważniony przez dyrektora pracownik przedszkola jest uprawniony do przetwarzania i udostępniania danych osobowych dziecka w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym powołanym w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
4. Pracownik przedszkola nie może udzielać informacji o dziecku ani o jego opiekunach przedstawicielom mediów, nawet wówczas gdy jest przeświadczony, że jego wypowiedź nie jest w żaden sposób utrwalana.
5. Pracownik pedagogiczny przedszkola może wykorzystać informację o dziecku w celach szkoleniowych lub edukacyjnych wyłącznie                   z zachowaniem anonimowości dziecka oraz w sposób uniemożliwiający identyfikację dziecka.

D/ Zasady ochrony wizerunku dziecka
1. Przedszkole, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku. Upublicznienie wizerunku dziecka wymaga pisemnej zgody rodzica dziecka. W zgodzie musi być jasno określony cel i miejsce publikacji wizerunku.
2. Pracownikom przedszkola nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) na terenie przedszkola bez pisemnej zgody rodzica dziecka i wiedzy dyrektora.
3. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości takiej jak: zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda rodzica dziecka na utrwalenie i publikację wizerunku dziecka nie jest wymagana.
4. Pracownikom przedszkola nie wolno utrwalać wizerunku dziecka na własnych nośnikach i upubliczniać go w jakiejkolwiek formie.
5. Wytyczne dotyczące utrwalania i publikowania wizerunku dzieci:
a) wszystkie dzieci muszą być ubrane
b) zarejestrowane obrazy powinny się koncentrować na czynnościach wykonywanych przez dzieci i w miarę możliwości przedstawiać grupy dzieci, a nie pojedyncze osoby,
c/ fotograf lub osoba filmująca nie może zostać sama z dziećmi bez nadzoru pracownika przedszkola,
d/ przy publikowania wizerunku dzieci należy ujawniać jak najmniej szczegółów identyfikujących dzieci,
e/ zdjęcia zamieszczane na stronie internetowej powinny być starannie wyselekcjonowane.

E/ Zasady dostępu dzieci do Internetu
1. W przedszkolu dzieci nie mają samodzielnego dostępu do Internetu. Jedyną formą jest prezentowanie materiałów edukacyjnych przez nauczycieli, którzy są odpowiedzialni za wybór treści i otwieranych stron internetowych.
2. Przedszkole  podejmuje działania wobec dzieci i ich rodziców mające na celu zapewnienie bezpiecznego korzystania z Internetu poprzez zajęcia edukacyjne dla dzieci i warsztaty dla rodziców.
3. Dzieci realizujące roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne są zapoznawane z tematyką w formie zabawowej z wykorzystaniem elementów programu „Bezpieczny Internet dla dzieci”. 

Rozdział III
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci
1. Pracownicy przedszkola w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci  (załącznik nr 1).
2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka krzywdzenia dzieci pracownicy przedszkola zwracają się do dyrektora, który podejmuje rozmowę z rodzicami w obecności zgłaszającego pracownika i przekazuje informację na temat dostępnej oferty wsparcia motywując ich do szukania dla siebie pomocy.
3. Pracownicy przedszkola zwracają uwagę na sytuację i dobre samopoczucie dziecka. 
4. Pracownicy przedszkola są zobowiązani do obowiązkowego udziału w  szkoleniach wewnętrznych i zewnętrznych organizowanych przez dyrektora dotyczących ochrony dzieci.

CZĘŚĆ II
PROCEDURY
Rozdział IV
Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka 
1. W przypadku podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji dyrektorowi lub osobie wyznaczonej w przedszkolu. 
2. Dyrektor przedszkola lub osoba wyznaczona wzywa rodziców dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa, w celu poinformowania ich                 o podejrzeniu.
3. Wychowawca grupy, do której uczęszcza dziecko, sporządza opis sytuacji przedszkolnej i rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem  i osobami pracującymi z dzieckiem i jego rodzicami oraz ustala plan pomocy dziecku.
4. Plan pomocy powinien zawierać wskazania dotyczące:
a) podjęcia przez przedszkole działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji,
b) wsparcia jakie przedszkole oferuje dziecku,
c) skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki w celu uzyskania pomocy, jeżeli istnieje taka potrzeba.
5. W przypadkach bardziej skomplikowanych:
a) dotyczących podejrzenia przestępstwa np. wykorzystania seksualnego dziecka oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu, w przedszkolu lub rodzinie dyrektor przedszkola zgodnie z Art. 240 Kodeksu Karnego zgłasza niezwłocznie sprawę do organu powołanego do ścigania przestępstw,
b) dotyczących podejrzenia, że zagrożone jest dobro dziecka dyrektor przedszkola zawiadamia sąd rodzinny i nieletnich, policję,
c) dotyczących bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia dziecka dyrektor lub wyznaczona przez niego osoba wzywa policję.
6. Na terenie przedszkola dyrektor powołuje zespół interwencyjny, który sporządza plan pomocy dziecku, spełniający wymogi określone w pkt 4 niniejszego rozdziału, na podstawie opisu sporządzonego przez członków zespołu.
7. W przypadku, gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili rodzice powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół  interwencyjny zaprasza rodziców dziecka na spotkanie w celu omówienia zgłaszanego podejrzenia. Z przebiegu spotkania sporządza się protokół.
8. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany rodzicom dziecka przez osobę odpowiedzialną za politykę ochrony dzieci w przedszkolu z zaleceniem współpracy przy jego realizacji. W przypadku braku współpracy osoba odpowiedzialna za realizację tych ustaleń (inna niż dyrektor) zgłasza ten fakt dyrektorowi przedszkola.
9. Dyrektor przedszkola po poinformowaniu rodziców o uzasadnionym podejrzeniu krzywdzenia dziecka, w przypadku braku wyraźnej poprawy bezpieczeństwa dziecka składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub składa wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego (wydziału rodzinnego i nieletnich) lub przesyła formularz „Niebieska Karta – A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
10. Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji, do której zostało skierowane zawiadomienie.
11. W przypadku, gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili rodzice dziecka, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować pisemnie rodziców.
12. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi załącznik nr 2 do niniejszej polityki. Kartę załącza się do teczki indywidualnej dziecka.
13. Wszyscy pracownicy przedszkola i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych pozyskały informacje o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania ich w tajemnicy, wyłączając informacje o dziecku przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
14. W przypadku zaistnienia podejrzenia krzywdzenia dziecka przez pracownika przedszkola procedura przebiega identycznie jak w przypadku zgłoszenia krzywdzenia dziecka w rodzinie. 
15. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez pracownika przedszkola interwencja obejmuje działania zewnętrzne i wewnętrzne.
16. Na etapie wewnętrznym osoba, która ma podejrzenia krzywdzenia dziecka zgłasza je dyrektorowi, który przeprowadza z podejrzaną osobą rozmowę.
17.  Dyrektor lub wskazana przez niego osoba spotyka się z krzywdzonym dzieckiem i jego rodzicami, celem ustalenia planu pomocy i wsparcia dziecka. 
18. Z rozmowy z  pracownikiem, który dopuścił się krzywdzenia dziecka zostaje spisany protokół, w którym zawarte zostaną szczegółowe rozwiązania mające na celu powstrzymanie dalszego krzywdzenia. Na czas wyjaśnienia zaistniałej sytuacji pracownik zostaje odsunięty od pracy na terenie przedszkola.
20. Wobec nauczyciela, który swoim zachowaniem uchybił godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom zawartym w treści artykułu 6 Karty Nauczyciela zostaje wszczęte postępowanie dyscyplinarne.
21. Z pracownikiem, który dopuścił się krzywdzenia dziecka zostaje w trybie dyscyplinarnym  rozwiązany stosunek pracy.
22. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka w przedszkolu rodzic lub pracownik może zgłosić sprawę bezpośrednio do Przełożonej Prowincji Toruńskiej, Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety lub do Siostry delegowanej do spraw ochrony dzieci w Prowincji Toruńskiej.

Rozdział V
Monitoring stosowania polityki
1. Dyrektor przedszkola wyznacza pracownika jako osobę odpowiedzialną za politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem.
2. Wyznaczona osoba jest odpowiedzialna za monitorowanie realizacji polityki, za reagowanie na sygnały jej naruszenia oraz proponowane zmiany w polityce.
3. Wyznaczona osoba przeprowadza wśród pracowników ankietę i sporządza na jej podstawie raport z monitoringu, który przekazuje dyrektorowi przedszkola.
4. Dyrektor przedstawia Przełożonej Prowincji Toruńskiej wyniki ankiety, które posłużą do wprowadzenia ewentualnych zmian w polityce ochrony dzieci.

Rozdział VI
Przepisy końcowe
1. Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.
2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników przedszkola i rodziców.  Pracownicy i rodzice zostają zapoznani przez dyrektora placówki podczas spotkania. Polityka zostaje zamieszczona na stronie internetowej przedszkola www.pse.edu.pl
3. Pracownicy przedszkola składają pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z Polityką ochrony dzieci (załącznik nr 3).


Powyższą Politykę zatwierdzam:

  Przełożona Prowincji Toruńskiej

S. Ewa Pawlak




Toruń, dnia 06.02.2020 r.